Trong lịch sử y học Việt Nam, Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác (1724–1791) được tôn vinh là vị đại danh y, nhà tư tưởng và nhà văn hóa tiêu biểu. Cuộc đời và sự nghiệp của ông không chỉ đặt nền móng vững chắc cho nền y học cổ truyền dân tộc, mà còn để lại bài học sâu sắc về y đức, nhân cách và tinh thần phụng sự cộng đồng.

Thân thế và bước ngoặt cuộc đời

Lê Hữu Trác sinh năm 1724 tại làng Liêu Xá (nay thuộc tỉnh Hưng Yên), trong một gia đình có truyền thống khoa bảng. Thuở trẻ, ông từng theo nghiệp võ và có thời gian tham gia quân ngũ. Tuy nhiên, sau biến cố gia đình và chứng kiến người thân lâm bệnh, ông quyết định rẽ hướng sang nghiên cứu y học.

Từ đó, Lê Hữu Trác dành trọn cuộc đời cho việc học tập, thực hành và tổng kết y thuật. Ông về quê mẹ ở Hương Sơn (nay thuộc Hà Tĩnh), chuyên tâm nghiên cứu, chữa bệnh cứu người và xây dựng nên một hệ thống lý luận y học bài bản, sâu sắc.

Hải Thượng Lãn Ông – Người đặt nền móng cho y học cổ truyền Việt Nam

Biệt hiệu “Hải Thượng Lãn Ông” mang nhiều ý nghĩa. “Hải Thượng” ghép từ quê cha (Hải Dương xưa) và quê mẹ (Thượng Hồng), còn “Lãn Ông” thể hiện thái độ sống thanh cao, không màng danh lợi, chỉ chuyên tâm vào việc chữa bệnh và viết sách.

Tác phẩm đồ sộ nhất của ông là bộ “Hải Thượng y tông tâm lĩnh” gồm 28 tập, 66 quyển – được xem là công trình bách khoa thư về y học cổ truyền Việt Nam thế kỷ XVIII. Bộ sách không chỉ hệ thống hóa lý luận Đông y, mà còn đúc kết kinh nghiệm lâm sàng phong phú, cách dùng thuốc, chẩn đoán, điều trị và đặc biệt là tư tưởng y đức.

Ông cũng được triều đình triệu ra kinh đô chữa bệnh cho thế tử Trịnh Cán. Dù đứng trước quyền quý, Hải Thượng Lãn Ông vẫn giữ phong thái điềm đạm, trung thực và độc lập trong chuyên môn – một biểu hiện rõ nét của bản lĩnh và nhân cách người thầy thuốc.

Y đức – Giá trị vượt thời gian

Không chỉ giỏi chuyên môn, Hải Thượng Lãn Ông còn đặc biệt đề cao đạo đức nghề y. Ông cho rằng người thầy thuốc phải “coi bệnh nhân như người thân”, lấy việc cứu người làm mục đích cao nhất, không phân biệt giàu nghèo.

Trong trước tác của mình, ông nhiều lần nhấn mạnh: “Làm thuốc là một nhân thuật, chuyên bảo vệ sinh mệnh con người, phải lo cái lo của người, vui cái vui của người.” Tinh thần ấy đã trở thành nền tảng cho quan niệm về y đức trong nhiều thế hệ thầy thuốc Việt Nam.

Di sản và sự tôn vinh

Sau khi mất năm 1791, Hải Thượng Lãn Ông được nhân dân suy tôn là Ông tổ của nền y học cổ truyền Việt Nam. Khu mộ và đền thờ của ông tại Hương Sơn (Hà Tĩnh) trở thành địa chỉ văn hóa – tâm linh, nơi các thế hệ thầy thuốc và người dân đến dâng hương tưởng niệm.

Tên tuổi của ông được đặt cho nhiều bệnh viện, trường học, đường phố trên cả nước. Ngày 27/2 hằng năm – Ngày Thầy thuốc Việt Nam – cũng gắn liền với việc tôn vinh những giá trị y đức mà Hải Thượng Lãn Ông đã đặt nền móng.

Tiếp nối tinh thần Hải Thượng Lãn Ông trong hành trình chăm sóc sức khỏe cộng đồng

Hơn hai thế kỷ đã trôi qua, những tư tưởng về y đức và trách nhiệm với người bệnh mà Hải Thượng Lãn Ông để lại vẫn còn nguyên giá trị trong ngành y dược hôm nay.

Đối với Công ty Cổ phần Dược phẩm Nam Hà, việc tìm về Đền Hải Thượng Lãn Ông trong hành trình về nguồn không chỉ là một hoạt động tri ân, mà còn là dịp để mỗi cán bộ nhân viên thêm thấm nhuần tinh thần “lấy người bệnh làm trung tâm”, lấy chất lượng và chữ tâm làm nền tảng phát triển bền vững.

Trong chặng đường 66 năm hình thành và phát triển, Dược Nam Hà luôn hướng tới mục tiêu cung cấp những sản phẩm an toàn, hiệu quả, gìn giữ và phát huy giá trị y học dân tộc – đúng với tinh thần mà Hải Thượng Lãn Ông đã đặt nền móng từ thế kỷ XVIII.